Stimuleren en ondersteunen van open science

Een effectieve ondersteuning van open science vraagt een gecoƶrdineerde aanpak. Nederland heeft met zijn sterke samenwerkingscultuur en beperkte geografische omvang een ideale uitgangspositie om als koploper in deze beweging zoveel mogelijk landen te inspireren. Daarbij kan het Nationaal Platform Open Science een belangrijke rol spelen.

Ondersteuning onderzoekers

Onderzoek overschrijdt vaak de grenzen van vakgroepen, instellingen, landen en in toenemende mate ook disciplines. De ondersteuning met expertise en voorzieningen is echter veelal binnen deze grenzen georganiseerd. Gezien vanuit het onderzoeksproces is ze daarmee gefragmenteerd, hoewel onderzoekers zelf vaak prima weten wat er in hun discipline speelt en wat voor hen relevant is. Het aanbod van nuttige extra voorzieningen is voor de onderzoeker echter soms weinig inzichtelijk; omgekeerd spreekt het niet vanzelf om deze voorzieningen aan te passen aan haar/zijn specifieke behoeften. Ondertussen krijgen succesvolle praktijkvoorbeelden te weinig bekendheid en worden schaalvoordelen gemist.

In Europa

Op Europees niveau wordt onder de noemer European Open Science Cloud een ambitie neergezet om verbindingen te leggen tussen onderzoeksinfrastructuren en zo de beschikbaarheid van onderzoeksresultaten te bevorderen.

Voortgang

De themagroep bestaat inmiddels uit vertegenwoordigers uit meer dan 20 organisaties, met een mix van onderzoeksondersteuners, beleidsmakers en onderzoekers. Een belangrijk doel van de themagroep is om de informatie over open science op verschillende platforms en websites (zoals openscience.nl, lcrdm.nl, openaccess.nl, sites van instellingen) te versterken en beter op elkaar af te stemmen (zie ambitie 3.4.1). De betrokkenheid van onderzoekers (zie ambitie 3.4.3) wordt gestimuleerd door evenementen te organiseren en te ondersteunen. Zo is in het voorjaar van 2017 een landelijke onderzoekersdag Open Science in Delft georganiseerd; een tweede evenement staat in de planning voor 2019. Ook wordt materiaal ontwikkeld voor het organiseren van eigen open science workshops.

Roadmap

Tijdens de Stuurgroep bijeenkomst op 7 juni 2018 is de Roadmap van de themagroep Stimuleren en Ondersteunen van Open Science goedgekeurd. In deze Roadmap zijn vijf stappen opgenomen waar de komende periode aan gewerkt gaat worden door de verschillende organisaties die vertegenwoordigd zijn in de themagroep/het platform:

  1. Op openscience.nl zullen verwijzingen naar reeds bestaande nationale informatiewebsites op het gebied van Open Science worden toegevoegd;
  2. De samenhang en afstemming tussen deze nationale websites en openscience.nl wordt versterkt door het instellen van regelmatig redactieoverleg;
  3. In overleg met diverse ondersteuners wordt een Open Science checklist ontwikkeld om bestaande lokale websites van onderzoeksondersteuners (ICT-afdelingen, universiteits-bibliotheken, research support-afdelingen) te ondersteunen, rekening houdend met de verschillen tussen disciplines;
  4. Organisatoren van (lokale) onderzoekbijeenkomsten- en conferenties worden ondersteund door het beschikbaar stellen van een Open Science toolkit die het toevoegen van open science modules aan hun agenda vergemakkelijkt; 
  5. Er wordt minimaal een tweede landelijke Open Science-dag gepland specifiek gericht op het stimuleren van de dialoog met onderzoekers over het nationaal platform open science, en het vergaren van feedback. Ook organiseert de themagroep minimaal tweemaal per jaar een #OSwikisprint gericht op het aanvullen van open science-lemmas op wikipedia.

Verder hebben de verschillende (koepel)-organisaties in de stuurgroep zich positief uitgesproken over het opzetten van een eigen open science awareness-programma voor hun organisatie.

Laatste wijziging op 08 jun 2018