Onderzoeksdata optimaal geschikt maken voor hergebruik

Open science beoogt dat onderzoekers onderzoeksdata en diensten van anderen waar mogelijk hergebruiken en de eigen data zo goed mogelijk beschikbaar stellen. Hiertoe moeten de gegevens eerst worden opgeslagen en omschreven met het oog op ontsluiting voor hergebruik en reproduceerbaarheid van onderzoek.

Om onderzoeksdata op deze manier op te kunnen slaan, ook tijdens het uitvoeren van onderzoek, moet aan zowel technische als beleidsmatige randvoorwaarden worden voldaan. De verwachting is dat een groot deel van deze randvoorwaarden disciplinespecifiek zal moeten zijn. Hoe andere partijen – zoals uitgevers – hierin een faciliterende rol kunnen spelen, moet nader worden uitgewerkt.

Voortgang

De NPOS-themagroep Onderzoeksdata bouwt voort op de vele initiatieven die voor dit thema al gaande zijn in binnen- en buitenland. De toegevoegde waarde van deze themagroep ligt in het feit dat dit het enige initiatief is met een bestuurlijke verankering bij de onderzoeksorganisaties die de basis vormen voor de wetenschappelijke praktijk.

In de periode tot medio 2018 heeft de themagroep een plan voorbereid voor de invoering van de beschikbare producten waarmee de ambities van het NPOS-thema Onderzoeksdata zijn te realiseren. Voorbeelden van dergelijke producten zijn: standaarden, criteria, werkwijzen, onderzoeksinfrastructuur, beleid, regelgeving, etc.

FAIR data en activititeiten

Het realiseren van FAIR data is een belangrijke pijler van open science. Op 7 juni 2018 heeft de stuurgroep akkoord gegeven op het voorstel voor verdere aanpak op dit thema. Het landschap is complex georganiseerd binnen het thema. Verschillende partijen en samenwerkingsverbanden zijn actief, zoals het Landelijk Coördinatiepunt Research Datamanagement (LCRDM), GO FAIR, initiatieven bij universiteiten en internationaal bijvoorbeeld Science Europe.

In de afgelopen periode heeft de themagroep gewerkt aan de onderwerpen:

  1. Standaarden voor FAIR ontsluiten onderzoeksdata
  2. Juridische aspecten
  3. Selectie van data
  4. Data repositories
  5. Software
  6. Financieringsmodellen

Per onderwerp heeft een taakgroep bekeken wat er al gebeurd met bestaande initiatieven voor FAIR data en welke activiteiten aanvulling nodig hebben om de ambities te realiseren. In de komende maanden wordt een slag gemaakt naar producten, adviezen en besluiten voor de Stuurgroep van het Nationaal Platform. Het is specifiek toegespitst op de rol en verantwoordelijkheid die elke partij binnen het Nationaal Platform speelt in het nationale onderzoek landschap en de instrumenten die zij in het stelsel tot hun beschikking hebben om de gewenste veranderingen teweeg te brengen (VSNU, KNAW, NWO, ZonMw, NFU, SURF).

Laatste wijziging op 25 jun 2018