Erkennen en waarderen van onderzoekers

Het praktiseren van open science vraagt aanmoediging en beloning.  Om open science te stimuleren in de eerste, tweede, derde en vierde geldstroom is het belangrijk te onderzoeken hoe open science een plaats kan krijgen in de evaluatie van onderzoekers en onderzoeksvoorstellen.

Wetenschapsbeoefening & criteria

De huidige evaluatiesystemen stimuleren wetenschapsbeoefening nog niet voldoende volgens de criteria van open science. In de actuele beoordeling is vaak een grote rol weggelegd voor het aantal publicaties in historisch gerenommeerde tijdschriften met een hoge impactfactor. Hierdoor wordt de cultuur van “publish or perish” in stand gehouden. Technische en praktische ondersteuning zijn niet voldoende om open science vaart te geven.

Het belangrijke werk dat nodig is om onderzoeksdata te kunnen delen, deels uitgevoerd door datastewards of data-engineers wordt vaak onderbelicht. Het is lastig dergelijke inspanningen via de traditionele manier van citeren zichtbaar te maken.

Wanneer open science criteria in de toekomst deel gaan uitmaken van onderzoeksevaluaties is het van belang rekening te houden met de context waarin onderzoekers functioneren: ze willen internationaal meetellen en onderscheidend zijn. Daarnaast moet er voor worden gewaakt dat de manier van wetenschapsbeoefening in de natuurwetenschappen de open science transitie domineert. Het Nationaal Platform Open Science moet zich bewust zijn van de grote verschillen tussen wetenschappelijke disciplines.

Voortgang 

De themagroep heeft zich in de materie verdiept en kennisgenomen van de ontwikkelingen op het terrein 'erkennen en waarderen van onderzoekers' in de nationale en internationale context. Op basis hiervan zijn enkele aanbevelingen geformuleerd, gericht op de relevante nationale organisaties, die deze aanbevelingen binnen hun eigen verantwoordelijkheid kunnen opvolgen en daarmee een belangrijke impuls geven aan open science. De aanbevelingen worden in maart/april eerst nog voorgelegd aan panels met onderzoekers. Het is de bedoeling dat de aanbevelingen op 7 juni 2018 vastgesteld worden door de stuurgroep voor het Nationaal Plan Open Science.

Aanbevelingen

De Stuurgroep van het NPOS heeft op 7 juni 2018 akkoord gegeven aan de aanbevelingen voor het erkennen en waarderen van onderzoekers (pdf). De vijf aanbevelingen hebben als richtpunt dat open science een expliciete plek heeft in:

  1. het personeelsbeleid van de Nederlandse onderzoeksinstellingen
  2. de beoordeling van onderzoeksvoorstellen door nationale financiers van onderzoek
  3. de onderzoekevaluatiesystemen SEP (voor wetenschappelijk onderzoek) en BKO (voor praktijkgericht onderzoek).

De aanbevelingen zijn in het afgelopen voorjaar in concept, als discussiestuk, in een zestal panelbijeenkomsten voorgelegd aan betrokkenen in het veld. Ook is het discussiestuk voorgelegd aan bestuurlijke gremia en stafmedewerkers van de betrokken organisaties en aan de andere themagroepen van het Platform NPOS. De gemaakte opmerkingen zijn verwerkt in de definitieve aanbevelingen.

De onderzoeksorganisaties worden opgeroepen om in de komende jaren de aanbevelingen conform hun eigen verantwoordelijkheid in het wetenschapsbestel tot uitvoering te brengen, in aansluiting bij de relevante nationale en internationale ontwikkelingen. Binnen het kader van Nationaal Plan Open Science zal de opvolging van de aanbevelingen gevolgd en ondersteund worden.

Laatste wijziging op 10 jul 2018