Project G: Indicatoren Open Science

Sinds 2016 wordt in EU verband de invoering van Open Science als nieuwe standaard van de beoefening van wetenschappelijk onderzoek voorbereid (https://ec.europa.eu/research/openscience/index.cfm?pg=open-science-policy-platform). Sinds 2017 is in Nederland het NPOS opgericht om deze voorbereiding met de diverse partijen in het veld te coördineren. Deze internationale en nationale analyses van het invoeren van Open Science als de nieuwe praktijk geven aan dat onderzoekers en ondersteuners anders moeten gaan werken en dat de andere resultaten van Open Science om een nieuwe evaluatie van onderzoek vragen. 

Doorontwikkelen van evaluatie van onderzoek

In het huidige systeem van Erkennen en Waarderen is nog steeds de productie van tijdschriftartikelen dominant, waarbij vooral gekeken wordt naar het prestige en de impactfactor van het tijdschrift. Dit system doet onrecht aan onderzoek dat hoge maatschappelijke impact heeft, maar niet kwalificeert voor dergelijke tijdschriften. Inmiddels is het gebruik van deze ‘klassieke metrics’ wereldwijd als incorrect gekritiseerd (https://sfdora.org) en zijn initiatieven gestart om het Open Access publiceren gekoppeld aan de principes van DORA te bevorderen en zelfs af te dwingen (https://www.coalition-s.org). Resultaten van onderzoek, anders dan publicaties, bijvoorbeeld nieuwe kennis en methoden die door belanghebbenden in de maatschappij gebruikt (kunnen) worden om problemen op te lossen en innovaties te realiseren moeten erkenning vinding als academische out put. De productieve interactie met deze maatschappelijke stakeholders, die door praktische problemen zijn gedefinieerd, is een van de kenmerken van Open Science (https://link.springer.com/article/10.1007/s10961-014-9375-6). Ook in de Nederlandse wetenschap is er sinds 2017 veel aandacht voor de systematiek van Erkennen en Waarderen. Dit wordt sterk gemotiveerd door Open Science en het misbruik van kwantitatieve gegevens en vooral de Journal Impact Factor. Het NPOS heeft het aanpassen van Erkennen en Waarderen aan de nieuwe praktijk omarmd als een cruciale verandering die noodzakelijk is om onder andere de doelen van Open Science te behalen. Inclusiviteit en pluriformiteit van indicatoren voor kwaliteit zullen bijdragen aan inclusiviteit en diversiteit van onze onderzoekers wat ertoe bijdraagt dat ons onderzoek beter kan reageren op actuele vragen uit de maatschappij.

Project G van het NPOS stimuleert en volgt deze beweging door directe en indirecte betrokkenheid van haar leden bij de diverse relevante projecten die sinds 2018 in Nederland en de EU zijn gestart: ten aanzien van het SEP 2021-2027 door een commissie van KNAW, VSNU en NWO; het project Erkennen en Waarderen van VSNU, NWO, NFU en KNAW; projecten op het betrokken gebied inclusief DORA in NWO en ZonMW. Ook is er betrokkenheid bij lokale activiteiten. Vanuit NPOS wordt ook meegewerkt aan projecten van Erkennen en Waarderen in Science Europe, LERU, EUA en andere gremia in de EU.

Projectteam

  • Frank Miedema (UU, UMCU (projectleider))
  • Kim Huijpen (VSNU)
  • Darco Jansen (VSNU)
  • Hans de Jonge (NWO)
  • Annelein Stax (ZonMw)
  • Santje van London (OCW)
  • Dagmar Eleveld-Trancikova (Radboud UMC)
  • Nathalie Bovy- van der Lugt (Radboud UMC)