Nationaal Programma Open Science

Binnen het Nationaal Programma Open Science (NPOS) komen partijen bij elkaar die op landelijk niveau werken aan het bevorderen van open science in Nederland. 

Het NPOS ziet Open Science als een brede transitie waar diverse partijen een rol in spelen. Doel van het programma is te komen tot een gecoördineerde inzet voor de transitie naar open science én het uitdragen van belang ervan.

Het NPOS ondersteunt en coördineert; de initiëring en uitvoering van Open Science-activiteiten ligt bij diverse betrokken partijen zelf. 

visuele schets van de NPOS programmastructuur

visuele weergave van het NPOS-programma

Visie en Missie NPOS

Op dit moment wordt gewerkt aan het formuleren van een NPOS visie en de bijbehorende missies voor de drie programmalijnen voor de periode tot 2030.

Structuur Nationaal Programma Open Science

Sinds de lancering van het Nationaal Plan Open Science in 2017 heeft het NPOS veel samenwerking en verbinding opgeleverd. In 2019 is besloten te werken binnen een programmastructuur. Sindsdien is er geïnvesteerd in het versterken van landelijke netwerken en een reeks projecten.

De structuur van dit  programma is als volgt:

De NPOS Stuurgroep heeft als taak de regie te voeren op de transitie naar open science op landelijk niveau, met een link naar de internationale context. De Stuurgroep bestaat uit de bestuurders van de grootste research performing en funding organisations in Nederland, te weten:  
•     Vereniging van Universiteiten (VSNU) 
•    Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) 
•    Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

De Nationaal Coördinator Open Science (NCOS) verzorgt de nationale coördinatie evenals de verbinding met Europa. Prof. ir. Karel Luyben is in 2020 door de Stuurgroep herbenoemd als NCOS.  Naast NCOS is  Karel Luyben voorzitter van de Task Force Open Science van CESAER en President van de European Open Science Cloud Association. 

De NPOS Adviesraad heeft als taak om gevraagd en ongevraagd advies uit te brengen aan de Stuurgroep. Hoewel het advies niet bindend is, vraagt afwijken door de Stuurgroep wel om uitleg. De Adviesraad wordt gezien als een klankbord van de Stuurgroep. Leden van de adviesraad zijn: 
•    SURF (voorzitter)
•    Koninklijke Bibliotheek (KB)
•    Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)
•    Vereniging Hogescholen (VH)
•    Instituten organisatie van NWO (NWO-i)
•    Samenwerkende GezondheidsFondsen (SGF)
•    Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw) 
•    Promovendi Netwerk Nederland (PNN)

Het NPOS-programma wordt georganiseerd langs drie programmalijnen
•    Fair Data,  trekker: Ruben Kok, DTL 
•    Open Access, trekker: Darco Jansen, VSNU 
•    Citizen Science, trekker: Margaret Gold, Citizen Science Lab, Universiteit Leiden 

De trekkers van de programmalijnen zijn agendalid van de Stuurgroep en Adviesraad. 

De randvoorwaarden
•    Skills (stimuleren en trainen) 
•    Rewards (erkennen en waarderen) 
•    Metrics

zijn verweven in alle programmalijnen.